سرفصل‌های ارائه‌شده مربوط به دوره جامع و تخصصی جوشکاری قوس الکتریکی با الکترود دستی (SMAW / Stick Welding) است.

این سرفصل‌ها در قالب ۱۰ فصل کاربردی و گام‌به‌گام (از اصول اولیه و تجهیزات تا تکنیک‌های عملی، استانداردهای بازرسی و ایمنی) مرتب و ویراستاری شده‌اند:

فصل ۱: مبانی، اصول فرایند و متالورژی جوشکاری SMAW

• تعریف و عملکرد: اصول ایجاد قوس الکتریکی و مکانیزم ذوب الکترود و فلز پایه

• مفاهیم متالورژیکی: منطقه تحت تاثیر حرارت (HAZ)، ساختار گرده جوش و کریستالیزاسیون

• مزایا و محدودیت‌ها: قابلیت‌ها، کاربردها در صنایع مختلف و مقایسه SMAW با سایر روش‌های جوشکاری

فصل ۲: تجهیزات، ابزارها و دستگاه‌های جوشکاری

• انواع منابع تغذیه: دستگاه‌های رکتیفایر، اینورتر، ترانسفورماتور و ژنراتورهای جوشکاری

• جریان و پلاریته: بررسی جریان مستقیم (DC) و متناوب (AC) و تاثیر قطبیت مثبت (DCEP) و منفی (DCEN)

• تجهیزات جانبی: تورچ/انبر جوش، انبر اتصال، کابل‌های جوشکاری، گل‌جوش‌گیر و فرچه سیمی

فصل ۳: طبقه بندی، انتخاب و نگهداری الکترودها

• کدگذاری و استانداردها: شناسایی و ساختار شناسه الکترودها طبق استاندارد AWS (مانند E6010, E7018, E6013)

• انواع روکش الکترود: الکترودهای سلولزی، روتیلی، قلیایی (پایین-هیدروژن) و اسیدی

• نگهداری و خشک‌کردن: اصول انبارداری، پخت (Baking) و استفاده از گرمکن/انبر گرمکن الکترود

فصل ۴: آماده‌سازی قطعات و مونتاژ (Fit-Up)

• انواع اتصالات: اتصالات لب‌به‌لب (Butt)، روی‌هم (Lap)، سپری (T-Joint)، گوشه‌ای (Corner) و پیشانی (Edge)

• طراحی شیار جوش: آماده‌سازی لبه‌ها (پخ‌زنی V, U, J)، زاویه پخ و فاصله ریشه (Root Opening)

• خال‌جوش‌زنی (Tack Welding): اصول مونتاژ، خال‌جوش‌زنی صحیح و کنترل تابیدگی اولیه

فصل ۵: تنظیمات پارامترها و تکنیک‌های پایه جوشکاری

• تنظیم پارامترها: تعیین شدّت جریان (آمپراژ) مناسب متناسب با قطر الکترود و ضخامت قطعه

• فنون اصلی جوشکاری:

  • روش‌های ایجاد قوس (Scratched & Tapping)

  • تنظیم طول قوس (Arc Length) و زاویه حرکت الکترود (Travel/Work Angle)

  • سرعت پیشروی (Travel Speed) و روش‌های نوسان‌دهی/بافت‌زنی (Weaving Techniques)

فصل ۶: جوشکاری در مواضع مختلف (Welding Positions)

• مواضع تخت و افقی ($1F/1G$ و $2F/2G$): تکنیک‌های پاس ریشه و پاس‌های پرکننده

• موضع عمودی ($3F/3G$): تکنیک‌های حرکت رو به بالا (Upward) و رو به پایین (Downward)

• موضع سقفی ($4F/4G$): کنترل مذاب و تکنیک‌های جلوگیر از افتادگی گرده جوش

• جوشکاری لوله‌ها ($1G, 2G, 5G, 6G$): آماده‌سازی و اجرای پاس ریشه، داغ (Hot Pass)، پرکننده و نهایی

فصل ۷: عیوب جوشکاری، علل ایجاد و روش‌های رفع

• عیوب ظاهری و ابعادی: بریدگی کنار جوش (Under-cut)، پرنشده‌گی (Under-fill)، گرده اضافی و نفوذ ناقص (LOP)

• عیوب ساختاری: تخلخل (Porosity)، ذرات سرباره (Slag Inclusion)، عدم ذوب کافی (LOF) و ترشحات (Spatter)

• ترک‌ها: ترک‌های گرم (Hot Cracks) و ترک‌های هیدروژنی/سرد (Cold Cracks) و راه‌کارهای پیشگیری

فصل ۸: بازرسی جوش و آزمایش‌های کیفی (WDT & NDT)

• بازرسی چشمی (VT): اصول بازرسی قبل، حین و بعد از جوشکاری و ابزارهای سنجش (گیج‌های جوشکاری)

• آزمایش‌های غیرمخرب (NDT): آشنایی با تست مایعات نافذ (PT)، ذرات مغناطیسی (MT)، اولتراسونیک (UT) و رادیوگرافی (RT)

• آزمایش‌های مخرب (DT): تست کشش، خمشش (Bend Test)، ضربه و شکست جوش

فصل ۹: دستورالعمل‌های جوشکاری و استانداردهای کیفی (WPS & PQR)

• دستورالعمل جوشکاری (WPS): نحوه خواندن و اجرای مشخصات فرم WPS

• تایید دستورالعمل (PQR): آشنایی با گزارش تایید روش جوشکاری

• تست صلاحیت جوشکار (WQR): استانداردهای آزمون عملکردی و دریافت گواهی‌نامه جوشکاری (AWS D1.1 / ASME IX)

فصل ۱۰: ایمنی، بهداشت و حفاظت فردی در جوشکاری

• خطرات الکتریکی: ایمنی مدار جوشکاری، عایق‌کاری و جلوگیری از شوک الکتریکی

• حفاظت چشم و پوست: ماسک جوشکاری (تیره‌گی تیره‌کننده خودکار/شیشه)، فیلترهای مناسب و لباس نسوز

• تهویه و بهداشت: کنترل دود و بخارات سمی، تهویه موضعی و ایمنی کار در فضاهای بسته (Confined Spaces)