مقدمه :

برای اجرای موفقیت‌آمیز یک پروژه، باید بین هزینه و بودجه‌ی فرآیندها و فعالیت‌هایی که در راستای رسیدن به اهداف صورت می‌گیرد، تعادل برقرار کنیم. اگر می‌خواهیم پروژه‌ای را با موفقیت اجرا کنیم و به نتایج دلخواه برسیم، باید بتوانیم هزینه‌های پروژه را محاسبه کنیم، منابع مورد نیازمان را بررسی کنیم و یک مبنای مشخص برای مسیر پیشرفتمان در نظر بگیریم.

 مدیریت هزینه درواقع روند برنامه‌ریزی و کنترل بودجه یک پروژه یا کسب‌وکار است و فعالیت‌هایی نظیر برنامه‌ریزی، برآورد، بودجه‌بندی، تأمین مالی، مدیریت و کنترل هزینه‌ها را شامل می‌شود؛ به‌طوری‌که پروژه در محدوده‌ی بودجه‌ی مصوب تکمیل شود. برای مثال در پروژه‌های ساختمانی، ارزیابی هزینه مواد، تجهیزات و حقوق و دستمزد کارگران ضروری است.

 مدیریت مؤثر هزینه‌ها، باعث می‌شود هر پروژه جزئیات منحصربه‌فردی داشته باشد؛ زیرا شرایط خاص هر پروژه، بودجه‌ی مخصوص به خود را می‌طلبد. بااین‌حال صرف‌ نظر از اینکه یک پروژه‌ی صنعتی یا  توسعه‌ی نرم‌افزاری، یک پروژه‌ی ساختمانی یا یک پروژه‌ی درون‌سازمانی را هدایت می‌کنید، بر اساس استاندارد مدیریت پروژه (PMBOK )  باید در پروسه‌ی مدیریت هزینه، چهار مرحله‌ی کلیدی را در نظر بگیرید:

برنامه‌ی مدیریت هزینه به‌روشنی مشخص می‌کند که هزینه‌های یک پروژه، چگونه در طول سیکل حیات پروژه مدیریت و کنترل می‌شوند و فرمت‌ها و استانداردهای اندازه‌گیری و کنترل هزینه‌های را تعیین می‌کند .

طی فرایند برآورد هزینه‌ها منابع مورد نیاز برای فعالیت‌های پروژه را به‌صورت تقریبی (برحسب برخی از واحدهای پولی) بر مبنای مقیاس‌های مختلف مثل ساعات کاری کارکنان ، احجام و … با استفاده از تکنیکها و ابزارهای مرتبط برآورد می‌کنیم .

در فرایند تعیین بودجه  با تجمیع مقادیر ریالی (یا سایر واحدهای پولی ) براوردهای انجام شده ، خط مبنای هزینه (Cost Baseline) بعنوان معیار عملکرد مشخص میشود. علاوه بر این ، تعیین جریان نقدینگی (Cash Flow) پروژه نیز در این فرایند انجام میشود.

در فرایند کنترل هزینه‌ها  ، هزینه های واقعی که در طول اجرای پروژه به وقوع میپیوندد با بودجه‌ی تصویب‌شده و خط مبنای هزینه‌ها ، مقایسه و انحراف و دلایل آنها مشخص میشود .

تکنیک ارزش کسب شده (Earned value) ) متداولترین روش تعیین انحرافات و ارزیابی عملکرد پروژه (نه فقط ارزیابی عملکرد هزینه ای) میباشد که در این فرایند بکار میرود :

در این  دوره ، ضمن شناخت مبانی هزینه ای پروژه بر اساس روشهای تامین مالی ، انجام و قیمت گذاری پروژه بویژه پروژه های EPC ، فرایندهای و تکنیکهای مدیریت هزینه پروژه بر اساس استاندارد PMBOK ، چگونگی تشریح محدوده کار، تعیین بسته های کاری WBS و هزیته ای (CBS) ، تهیه هیستوگرام هزینه ای ، مدیریت Cash flow  ، فرایند جامع و روشهای برآورد هزینه ها و تعیین بودجه در پروژه های EPC ، نحوه بکارگیری مدیریت ارزش کسب شده ، نحوه تهیه صورت وضعیت در پروژه های  EPCو تهیه انواع گزارشات هزینه ای پروژه با ارائه نمونه های مختلف عملی و واقعی پروژه های اجرائی صنعت نفت ، گاز و پتروشیمی ، ارائه خواهد شد .

سرفصلهای دوره :

·     شناخت مفاهیم مدیریت استراتژیک پروژه (روشهای تامین مالی ، روشهای اجرای پروژه ، روشهای قیمت گذاری پروژه )

·     شناخت مفاهیم مدیریت پروژه هایEPC  شامل ساختار پروژه ، چگونگی تشریح محدوده کار، تعیین بسته های کاری WBS و هزیته ای (CBS) ، تهيه ليست فعاليتها وتعیین عوامل موثر بر هزينه ها (عوامل انساني ، ماشين آلات و تجهيزات ، مواد و مصالح مصرفي وسربارها) و اقلام قابل تحويل پروژه ( Deliverables)

·     تشریح مفاهیم سرمایه ، بودجه ، هزینه و قیمت تمام شده پروژه های EPC درسازمانهای پروژه محور

·     آشنایی با فرایندهای و تکنیکهای مدیریت هزینه پروژه بر اساس استاندارد PMBOK

فرآیند برنامه ریزی مدیریت هزینه - فرآیند براورد هزینه - فرآیند تعیین بودجه  - فرآیند کنترل هزینه

·     فرایند جامع و روشهای برآورد هزینه ها و تعیین بودجه در پروژه های EPC )در مراحل طراحی مفهومی و مهندسی پایه ، شرکت در مناقصه EPC  و  Endorsement، بعد از طراحی تفصیلی، و در حین خرید و اجرای پروژه)   

·     نحوه تعیین و مصرف رزروها (ذخایر احتیاطی) و تعیین مبنای اندازه گیری عملکرد (PMB) و تفاوت خط مبنا و بودجه

·     ساختار شکست هزينه  (CBS)و ارتباط با WBS پروژه

·     تعريف سیستم کد گذاری هزینه (Cost Code) و مراکز کنترل هزينه (Control/Cost Accounts)درپروژه های EPC

·     روش های اندازه گیری و سیستم اندازه گیری پیشرفت( PMS )   بر مبنای هزینه پروژه در فازهای مختلف پروژه و تعیین انحرافات و نظارت و کنترل هزینه ها در پروژه های  EPC

·     مفاهیم  و نحوه تهیه هیستوگرام هزینه ای ، مدیریت جریان نقدینگی ( Cash Flow)  و نمودار S هزینه پروژه

·     نحوه بکارگیری جریان نقدینگی پروژه  و منابع تامین مالی پروژه  (Project Funding Requirement)

·     نحوه محاسبه هزینه واقعی فعالیت ها در فازهای مختلف پروژه

·     نحوه تهیه صورت وضعیت Work Progress Appraisal (WPA) و صورتحساب ( Invoice) در پروژه های  EPC

·     مدیریت تغييرات (Change request/order)و اعمال تبعات هزینه ای

·     سامانه حسابداري پروژه (Project Accounting System) در کنترل هزينه با Excel

·     مفاهیم و نحوه بکارگیری مدیریت ارزش کسب شده پروژه و شاخص های :  PV,EV,AC,SV,CV,SPI,CPI,ETC,EAC,TCPI) )

·     ضرورت استقرار سامانه کنترل هزینه و نحوه ایجاد یکپارچگی میان کنترل هزینه پروژه و سیستم حسابداری پروژه

·     انواع گزارش گیری و گزارش دهی مالی و هزینه ها در پروژه های EPC  

·     بروز نمایی براوردهای مالی پروژه EPC و بودجه جهت تعیین منابع تامین مالی مورد نیاز

·     انجام مهندسی ارزش در جهت بهینه سازی هزینه ها

·     ارائه مثالها ، نمونه ها و گزارشات کاربردی مدیریت مالی و هزینه پروژه های اجرایی   

پیش نیاز :  آشنایی با مفاهیم مهندسی،  ، مدیریت پروژه، امور پیمان ، برنامه ریزی و کنترل پروژه

قابلیتهای اکتسابی :  آشنایی با روشهای تامین مالی ، انجام و قیمت گذاری پروژه ها ، مفاهیم مدیریت پروژه هایEPC ،  ساختار شکست کار و هزينه ،  فرایندهای و تکنیکهای مدیریت هزینه پروژه و  اندازه گیری پیشرفت پروژه بر مبنای هزینه ، مدیریت جریان نقدینگی پروژه ، تهیه صورت وضعیت،  نحوه بکارگیری مدیریت ارزش کسب شده پروژه  و ارائه گزارشات  هزینه ای    

مخاطبان :  مدیران و کارشناسان برنامه ريزي و كنترل پروژه و کنترل هزینه ، مديران پروژه، کارشناسان قراردادها، هماهنگ کنندگان و مهندسان پروژه، کارشناسان اجرائی پروژه و امور مالی پروژه ها و کلیه علاقمندان یادگیری مباحث کاربردی مدیریت پروژه